Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен қан донорларына арналған «Құрметті донор» атты марапат ресми түрде тағайындалды

Қазақстан Республикасы Үкіметінің Басшысы 2026 жылғы 2 шілдедегі № 575 Қаулыға қол қойды, оған сәйкес елде «Құрметті донор» («Почетныйдонор») төс белгісі түріндегі жаңа ведомстволық марапат ресми түрде енгізіледі.

Бұл шешіммен Үкімет қанша жылдан бері көтеріліп келе жатқан мәселенің нүктесін қойып, адам өмірін тұрақты түрде және өтеусіз түрде құтқарып жүрген қазақстандықтарға қатысты тарихи әділдікті қалпына келтірді. Соңғы 17 жыл ішінде донорларға арналған жеке айырым белгісі болған жоқ. Донорлар дәрігерлер мен қоғам қайраткерлерімен қатар жалпы медициналық медальға үміткер болуға мәжбүр болды. Енді олардың игілікті еңбегі ерекше әрі айрықшамәртебеге ие болды.

Ресми деректерге сәйкес, құрметті төсбелгінің алғашқы иегерлері 481 адам болады. Дәл қазіргі уақытта елімізде белгіленген талаптарға толық сәйкес келетін қолданыстағы донорлар саны — 481. Алдағы уақытта бұл донорлар қатары жыл сайын орта есеппен 80–90 қазақстандықпен толықтырылып отырады. 

Наградамен марапаттаудың ресми критерийлері:

Қазақстан Республикасы Үкіметінің қабылдаған қаулысына сәйкес, ведомстволық «Құрметті донор» төсбелгісі Қазақстан Республикасының азаматтарына, сондай-ақ шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарға өтеусіз негізде донорлық қан және оның компоненттерін тапсыруы үшін беріледі:

қан және (немесе) тромбоциттер донорлығы — кемінде 40 рет;

қан плазмасы донорлығы — кемінде 70 рет.

НАГРАДАНЫҢ ЭСКИЗІ ЖӘНЕ РЕСМИ СИПАТТАМАСЫ

Төсбелгілерді дайындау Қазақстанның Монета сарайына тапсырылды. Медальдің әрбір бөлшегі терең мағыналық символикаға ие және Республикалық геральдика жөніндегі комиссиямен бекітілген.Ведомстволық награданың ресми сипаттамасы:

Материалы мен нысаны: Төсбелгі жоғары сапалы жезден (сары түсті металл) жасалады. Ол диаметрі 34 мм болатын дөңгелек медальоннан және тікбұрышты қалыптан тұрады.

Алдыңғы жағы: Шығыңқы, жылтыр бедерлі фонның жоғарғы бөлігінде шеңбер бойымен«Құрметті донор» деген жазу, ал төменгі бөлігінде ұлттық ою-өрнек орналасқан.

Орталық элементі: Негізгі символ бордовый түсті эмальмен қапталған, стильдендірілген қан тамшысы түрінде орындалған. Тамшының ішінде ақ түсті эмальмен орындалған жүрек соғу ырғағының графикалық бейнесі орналасқан. Бүкіл композиция күңгірт өңделген дөңгелек жолақпен жиектелген.

Артқы жағы (реверсі): Төсбелгінің артқы беті толығымен күңгірт өңделген. Онда наградаларды қатаң есепке алу мақсатында әрбір төсбелгіге жеке реттік нөмір міндетті түрде соғылады.

Қалыпшасы: Қалыпшаның тікбұрышты бөлігі(өлшемі 26×22 мм) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туының түсіндегі жібек муар лентаменқапталған. «Құрметті донор» төсбелгісі кеуденің оңжағына (мемлекеттік наградалардан төмен) тағылады және киімге сенімді визорлық бекіткіші бар түйреуіш арқылы бекітіледі.