28 қаңтар – Деректерді қорғау күні: Қазақстан кибершабуылдарға дайын ба?

Бүгін әлемде Халықаралық дербес деректерді қорғау күні атап өтілуде, деп хабарлайды Sadaq.kz. Бұл дата 1981 жылғы тарихи конвенциямен байланысты болса да, бүгінгі Қазақстан үшін мерекеден гөрі, цифрлық дабыл қағатын күнге айналды. Еліміздің цифрлық дамуы жеделдеген сайын, киберқылмыскерлердің бізге деген қызығушылығы да арта түсуде.

«Лаборатория Касперского» деректеріне сүйенсек, Қазақстан 2024 жылы қаржылық киберқауіптер бойынша әлемде 10-шы орынға тұрақтаған. Бұл көрсеткіш еліміздің халықаралық хакерлік топтардың негізгі нысанасына айналғанын дәлелдейді. Алайда, ең ірі соққы 2025 жылдың жазында орын алды.

Өткен жылдың 16 маусымында SecuriXy.kz телеграм-каналы Қазақстан тарихындағы ең ірі деректер жылыстауының бірін жариялады. Желіге 16,3 миллион азаматтың дербес мәліметтері бар архив тарап кетті. Бұл файлдарда 15,8 миллион ИИН, 17 миллион телефон нөмірі, сонымен қатар мекенжайлар мен толық аты-жөндер ашық қолжетімділікте болды. Кибершабуылдарды талдау және зерттеу орталығы (TSARKA) бұл ақпаратты растап, оқиғаға «Қазақстан тұрғындары 2024» деген жұмыс атауын берді.

Мемлекет тарапынан «Киберқалқан» жобасы аясында заңнамалық талаптар қатаңдалып, деректерді қорғай алмаған операторларға айыппұл көлемі артқанымен, мәселенің түп-тамыры әлі де толық жойылған жоқ.

Бірақ мұндай ауқымды «сливтер» (деректер жылыстауы) – әрбір қазақстандықтың қауіпсіздігіне тікелей нұқсан келтіретін фактор. Осы орайда бүгін, 28 қаңтар, өз аккаунттарыңызды тексеріп, күрделі парольдер орнататын және цифрлық гигиена ережелерін еске түсіретін уақыт. 

Мамандар қауіпсіздікті күшейту үшін маңызды аккаунттарда екі факторлы аутентификацияны қосуды, күмәнді сілтемелерге өтпеуді және жеке деректерді үшінші тұлғаларға бермеуді қатаң ескертеді, деп хабарлайды Sadaq.kz.