Алғаш рет: БҰҰ соты Мьянманы геноцид жасады деп таныды
Халықаралық сот Мьянманы рохинджаларға қарсы геноцид жасады деп таныды. Бұл тарихтағы алғашқы осындай шешім және геноцид конвенциясының қолданылуына жаңа серпін береді.
Халықаралық сот 19 қарашада Мьянманы рохинджа мұсылмандарына қарсы геноцид жасады деп таныды. Бұл тарихта бірінші рет мемлекеттің геноцид жасағаны үшін кінәлі деп табылуы.
The Guardian басылымының хабарлауынша, сот шешімі 9 дауыс қарсы 6 дауыспен қабылданды. Сот Мьянма әскерилерін 2017 жылы рохинджаларға қарсы жүргізілген қатыгез операцияда тікелей жауапты деп атады.
Сот тек қаза тапқандардың санын (шамамен 10 мың) емес, сонымен қатар нысанаға алынған жалпы халықты (815 мың адам) ескерді. Сондай-ақ, аман қалғандарға келтірілген психикалық залал мен жыныстық зорлық-зомбылық құрбандарына әсерін де назарға алды. Сот геноцид ниеті айғақтардың жиынтығынан шығатын «жалғыз ақылға қонымды тұжырым» деп бағалады.
Сот қандай дәлелдерге сүйенді?
Сот шешімінде балаларды нысанаға алу ерекше атап өтілді: 5 жасқа дейінгі 2109 рохинджа баласы қаза тапқан. Сонымен қатар, ауылдардың қиратылуынан кейінгі аумақты тазарту және қауіпсіздік нысандарының салынуы геноцид ниетінің көрсеткіші ретінде қарастырылды.
Amnesty International бас хатшысы Аньес Калламард бұл шешімді «аман қалғандар, құрбандар және олардың отбасылары үшін әділеттіліктің сирек сәті» деп атады. Ал құқық қорғаушы Филипп Сэндс сот шешімі геноцид конвенциясына жаңа өмір берді деп есептейді.
Сот шешімі Израиль мен Германияға қатысты істерге де әсер етуі мүмкін. Қазір Израильге қарсы геноцид айыбы бойынша іс қаралуда. Сарапшылар бұл шешімнің халықаралық қылмыстық сотқа да бағдар болатынын айтады.