Бүгін Гаага соты Мьянманың рохингяларға геноцид жасағаны туралы шешім шығарады
Халықаралық әділет соты бейсенбі күні Мьянманың рохингя азшылығына қарсы геноцид жасады ма деген мәселе бойынша тарихи шешім шығарады. Бұл шешім Израильге қатысты іске де әсер етуі мүмкін.
Гаагадағы Халықаралық әділет соты бейсенбі күні таңертең Мьянма үкіметінің рохингя азшылығына қарсы геноцид жасады ма деген мәселе бойынша шешім шығарады. Бұл істі Гамбия мемлекеті қозғаған болатын.
Сот тарихында бірінші рет мемлекетті геноцид жасады деп тануы мүмкін. Бұл шешім Израильге қарсы Оңтүстік Африка қозғаған геноцид ісіне де әсер етуі ықтимал.
Мьянма әскері 2017 жылы рохингя содырларының шабуылына жауап ретінде ауқымды "тазалау операцияларын" жүргізіп, жүздеген мың рохингя Бангладешке қашуға мәжбүр болды. Сот жеті жыл бойы айыптауларды қарады. Геноцидті дәлелдеу үшін топты жою ниетін көрсету қажет, ал аман қалғандар әйелдердің жыныс мүшелерін кесу, беттерін тістеу, жаппай зорлау және балаларды өлтіру сияқты қорқынышты деректерді айтып берді.
Мьянма геноцидті жоққа шығарып, әрекеттері тек содырларға қарсы бағытталғанын мәлімдейді. Алайда рохингялар ондаған жылдар бойы азаматтықтан айырылып, кемсітушілікке ұшыраған.
Шешімнің салдары
Егер сот Мьянманы геноцид жасады деп тапса, бұл әскери науқан кезінде армияны басқарған және 2021 жылы мемлекеттік төңкеріс жасаған Мин Аун Хлаингке қысымды күшейтеді. Ол сондай-ақ Халықаралық қылмыстық соттың адамзатқа қарсы қылмыстар бойынша тергеуінде.
БҰҰ-ның бұрынғы арнайы баяндамашысы Янгхи Ли шешімнің рохингя аман қалғандары үшін тарихи болатынын айтты. Қазіргі уақытта 1 миллионнан астам рохингя Бангладештегі әлемдегі ең үлкен босқындар лагерінде тұрады, ал Мьянмада 600 мыңнан азы қалған.
