Түркістанға 2,8 трлн теңгелік инвестиция тартылады: жаңа зауыттар, мыңдаған жұмыс орны және экономиканың жаңа бағыты

Инвестиция – өңірдің экономикалық дамуын айқындайтын негізгі факторлардың бірі. Жаңа инвестициялық жобалар өндірістің көлемін ұлғайтып қана қоймай, мыңдаған жаңа жұмыс орнын ашуға, халықтың табысын арттыруға, экспорттық әлеуетті күшейтуге және өңірдің халықаралық бәсекеге қабілеттілігін көтеруге мүмкіндік береді. Әлемдік тәжірибеде экономикалық өсімнің басты қозғаушы күші саналатын инвестиция Қазақстан үшін де стратегиялық маңызға ие. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өңірлерге инвестиция тарту, өңдеу өнеркәсібін дамыту және шикізаттық экономикадан жоғары қосылған құны бар өнім өндіруге көшу жөнінде нақты міндеттер қойған болатын. Бұл бағытта Түркістан облысында жүйелі жұмыстар жүргізіліп, соңғы жылдары өңір еліміздегі инвестициялық белсенділігі ең жоғары аймақтардың біріне айналды, деп хабарлайды Sadaq.kz.

Түркістан облысы әкімінің төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде инвестициялық жобалардың іске асырылу барысы жан-жақты талқыланып, жаңа өндірістердің құрылысын жеделдету мәселелері қаралды.

Түркістан инвестиция тарту бойынша ел көшбасшысы атанды

Жиында жарияланған мәліметке сәйкес, 2026 жылы Түркістан облысына 1 трлн 783,9 млрд теңге инвестиция тарту жоспары бекітілген.

Ал жылдың алғашқы бес айының өзінде өңір экономикасына 614,2 млрд теңге инвестиция бағытталып, өсім 150,5 пайызды құрады.

Тағы бір маңызды көрсеткіш – тікелей шетелдік инвестиция көлемі.

2025 жылдың қорытындысында Түркістан облысына 1 млрд 998,2 млн АҚШ доллары көлемінде тікелей шетелдік инвестиция тартылып, жоспар төрт еседен астам орындалған.

Бұл көрсеткіш бойынша Түркістан облысы республикада бірінші орынға шықты.

Ал биыл өңірге 499 млн АҚШ доллары көлемінде тікелей инвестиция тарту жоспарланған.

Инвестиция халықтың әл-ауқатын қалай өзгертеді?

Экономистер инвестицияның қарапайым халық үшін де маңызы зор екенін айтады.

Жаңа кәсіпорындар іске қосылған сайын:

• жаңа жұмыс орындары ашылады;

• жастар тұрақты жұмыспен қамтылады;

• орташа жалақы өседі;

• жергілікті бюджетке түсетін салық көлемі көбейеді;

• шағын және орта бизнес дамиды;

• инфрақұрылым жақсарады;

• экспорт көлемі артады.

Сондықтан инвестиция көлемінің ұлғаюы өңір экономикасының нақты өсімінің көрсеткіші саналады.

Алдағы төрт жылда 122 ірі жоба жүзеге асады

Аппарат мәжілісінде облыстық өнеркәсіп және индустриалды-инновациялық даму басқармасының басшысы Нұрлыбек Исаев инвестициялық жобалар пулы қайта қаралғанын баяндады.

Нәтижесінде 2026–2029 жылдары жалпы құны 2,8 трлн теңгені құрайтын 122 инвестициялық жоба жүзеге асырылады.

Бұл жобалар толық іске қосылған кезде 17 820 жаңа жұмыс орны ашылады.

Соның ішінде:

• 608,9 млрд теңгенің 30 жобасы шетелдік инвесторлардың қатысуымен жүзеге асады;

• олар толық іске қосылғанда 7 799 адам тұрақты жұмыспен қамтылады.

Биылдың өзінде 67 жоба іске асырылады

2026 жылы өңірде жалпы құны 369,4 млрд теңге болатын 67 инвестициялық жоба жүзеге асырылмақ.

Алғашқы бес айдың қорытындысында:

• 11 жоба іске қосылды;

• инвестиция көлемі 42,4 млрд теңгені құрады;

• 407 жаңа жұмыс орны ашылды.

Созақта күкірт қышқылы өндірісі кеңейеді

Ірі жобалардың бірі Созақ ауданында жүзеге асырылып жатыр.

Мұнда:

• күкірт қышқылы зауыты;

• аффинаж зауыты;

• уран өңдеу кешенінің екінші кезеңі қолға алынған.

Сонымен қатар «Южная» өнеркәсіптік алаңы іске қосылды.

Бұл жобалар тау-кен және металлургия саласының дамуына серпін береді.

Мамандардың пікірінше, мұндай өндірістер Қазақстанның стратегиялық шикізатын терең өңдеуге мүмкіндік береді.

Түркістан мақтадан дайын өнім шығаратын орталыққа айналып келеді

Өңірде мақта саласын дамытуға ерекше көңіл бөлінуде.

Қазіргі уақытта Түркістан қаласында:

• тоқыма фабрикасы;

• бояу-әрлеу фабрикасы;

• үйге арналған текстиль өнімдерін шығаратын кәсіпорын салынуда.

Бұл жобалардың басты мақсаты – мақтаны шикізат күйінде экспорттамай, дайын өнім ретінде әлемдік нарыққа шығару.

Заманауи иіру фабрикасы іске қосылады

Түркістанда тағы бір маңызды жоба жүзеге асырылып жатыр.

Бұл – 16 роторлы иіру желісімен жабдықталған жаңа тоқыма зауыты.

Мұнда жоғары сапалы мақта жіптері өндірілмек.

Кәсіпорын ішкі нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, экспортқа да жұмыс істейді.

Отырарда екі бірдей мақта өңдеу зауыты салынып жатыр

Мақта саласының тағы бір маңызды орталығы – Отырар ауданы.

Мұнда бірден екі мақта өңдеу зауыты салынуда.

Бұл кәсіпорындар:

• мақтаны терең өңдейді;

• дайын өнім көлемін арттырады;

• фермерлердің өнімін тиімді бағамен өткізуіне мүмкіндік береді.

Мақтааралда май өндіретін жаңа зауыт бой көтеруде

Мақтаарал ауданында мақта және өсімдік майын өңдейтін жаңа кәсіпорынның құрылысы жүргізілуде.

Зауыт іске қосылғаннан кейін:

• май өндірісі артады;

• импорт үлесі төмендейді;

• экспорт көлемі көбейеді.

Ордабасыда қалдықсыз өндіріс қалыптасады

Ордабасы ауданында ірі қара мал сүйегінен май және желатин компоненттерін өндіретін зауыт салынуда.

Бұл жоба қалдықсыз өндіріс технологиясын дамытуға мүмкіндік береді.

Кәсіпорында бұрын кәдеге жарамай келген шикізаттан жоғары сұранысқа ие өнеркәсіптік өнім шығарылады.

Сайрам ауданы ірі агроөнеркәсіптік орталыққа айналмақ

Сайрам ауданында бірден бірнеше ірі инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатыр.

Олардың қатарында:

• ет комбинаты;

• 10 мың басқа арналған бордақылау алаңы;

• арнайы техника құрастыру зауыты;

• сүт өнімдерін шығаратын кәсіпорын;

• Аустралия технологиясы бойынша салынатын мал базары бар.

Бұл жобалар ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеуге мүмкіндік береді.

Сауранда бірнеше өндіріс қатар дамып келеді

Сауран ауданында бір мезетте бірнеше кәсіпорынның құрылысы жүргізілуде.

Атап айтқанда:

• сүт өнімдерін өндіру зауыты;

• ет комбинаты;

• құрама жем шығаратын кәсіпорын;

• тері өңдеу цехы;

• бордақылау алаңы.

Мұндай кешенді жобалар аудан экономикасының құрылымын түбегейлі өзгертеді.

Арыста ірі мал бордақылау кешені салынады

Арыс қаласында 50 мың басқа арналған ірі қара мал бордақылау кешенінің құрылысы жүріп жатыр.

Бұл Қазақстандағы ең ірі мал шаруашылығы жобаларының бірі болмақ.

Кешен ішкі нарықты етпен қамтамасыз етіп қана қоймай, экспорт көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Бәйдібекте құс шаруашылығы дамиды

Бәйдібек ауданында:

• жұмыртқа бағытындағы құс фабрикасы;

• құрама жем өндіретін зауыт салынып жатыр.

Бұл жобалар азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және импортты азайтуға бағытталған.

Өңірде жаңа индустриялық кезең басталып келеді

Сарапшылардың пікірінше, Түркістан облысында жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар бір ғана саланы емес, экономиканың барлық негізгі бағыттарын қамтиды.

Олардың қатарында:

• тау-кен өндірісі;

• химия өнеркәсібі;

• тоқыма өндірісі;

• ауыл шаруашылығы;

• тамақ өнеркәсібі;

• машина жасау;

• мал шаруашылығы;

• қайта өңдеу өндірісі бар.

Бұл өңірдің шикізатқа тәуелділігін азайтып, жоғары қосылған құны бар өнім шығаруға мүмкіндік береді.

Түркістанның инвестициялық әлеуеті арта береді

Жиын қорытындысында облыс әкімі Нұралхан Көшеров инвестициялық жобалардың әрқайсысы ерекше бақылауда болатынын атап өтті. Ол жауапты басқармалар мен аудан, қала әкімдеріне инвесторлармен жұмысты күшейтіп, жобалардың уақытылы іске қосылуын қамтамасыз етуді тапсырды. Сонымен қатар кәсіпкерлерге қолайлы жағдай жасап, инженерлік инфрақұрылым мәселелерін жедел шешудің маңызын айтты.

Сарапшылардың бағалауынша, алдағы жылдары жүзеге асырылатын 2,8 трлн теңгенің 122 инвестициялық жобасы Түркістан облысының өнеркәсіптік және аграрлық әлеуетін жаңа деңгейге көтеріп, мыңдаған жаңа жұмыс орнын ашуға, экспортты ұлғайтуға және өңірдің Қазақстандағы ең қарқынды дамып келе жатқан экономикалық орталықтардың біріне айналуына негіз болады.