16 жасқа дейінгілерге әлеуметтік желіге тыйым: Аустралия сотында шешуші тыңдау

Аустралияның Жоғарғы соты Канберрада сейсенбі күні 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді пайдалануға тыйым салатын заңға қарсы екі шағымды қарай бастады. Бұл заң әлемде бірінші болып өткен желтоқсанда күшіне енген.

Бірінші шағымды Сиднейдегі Digital Freedom Project құқық қорғау тобы берді. Олар заң миллиондаған австралиялық жастың конституцияда көзделген саяси қарым-қатынас еркіндігінен айыратынын айтады. Екінші шағымды Reddit платформасы берді, ол заңның жеке өмір мен саяси пікір білдіруге қатысты мәселелер туғызатынын алға тартты.

Reddit заңды «ойланбаған» деп атады, өйткені ол онлайн қауіпсіздік жөніндегі уәкілдің кеңесіне қайшы келеді және шұғыл түрде қабылданды. Сондай-ақ, компания тыйымның тиімділігі шектеулі екенін айтады, өйткені балалар есептік жазбаларсыз да платформаларға кіре алады.

Тараптардың дәлелдері

Коммуникация министрі Аника Уэллс сот залынан кейін журналистерге үкімет балаларды зияннан қорғау құқығын қорғайтынын айтты. Ол бұл заң балаларды зиянды контенттен қорғайды деп есептейді.

Бастапқыда талап қоюшылар болған 15 жастағы екі жасөспірім — Ной Джонс пен Мейси Нейланд — сот шығындарынан қауіптеніп, істен шығарылды. Қазір 16 жасқа толған Ной Джонс заңды цензураға апарар жол деп атады. Оның анасы Рене Джонс әлеуметтік желілердің қауіптілігін мойындай отырып, заңның балаларды қауіпсіз онлайн әрекетке үйретпейтінін айтты.

Заң бойынша Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Reddit, Snapchat, X, Kick, Threads, Twitch сияқты 10 платформа 16 жасқа толмағандардың аккаунттарын жою үшін ақылға қонымды шаралар қабылдауы керек. Орындамаған жағдайда 49,5 миллион австралия долларына дейін айыппұл салынуы мүмкін (ABC News мәліметі). Зерттеулерге қарағанда, тыйымға қарамастан, 12-17 жас аралығындағылардың 85%-ы әлеуметтік желілерді пайдалануды жалғастыруда.

Сот істі қанша уақыт қарайтыны әзірге белгісіз. Үкімет адвокаты сәрсенбі күні өз дәлелдерін жалғастырады.