Түркістан мен Хубэй әріптестігі жаңа кезеңге өтті: Қытайдың алып провинциясы өңірге инвестиция мен технология әкелуі мүмкін

Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық әріптестік соңғы жылдары жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Бұл байланыстар енді мемлекетаралық деңгеймен ғана шектелмей, өңіраралық ынтымақтастық арқылы да қарқынды дамып жатыр. Осындай өзара ықпалдастықтың жарқын мысалы – Түркістан облысы мен Қытай Халық Республикасының Хубэй провинциясы арасындағы әріптестік. Инвестиция, өндіріс, ауыл шаруашылығы, туризм, логистика, білім беру және жоғары технологиялар бағытындағы ынтымақтастық екі өңірдің де экономикалық әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді. Сарапшылардың пікірінше, әлемдегі ең қуатты экономикалардың бірі саналатын Қытаймен өңіраралық байланыстың нығаюы Түркістан облысының халықаралық инвестициялық тартымдылығын күшейтіп, жаңа өндірістердің ашылуына және экспорт көлемінің ұлғаюына жол ашады, деп хабарлайды Sadaq.kz.

Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Қытай Халық Республикасына жасаған жұмыс сапары барысында бауырлас өңір саналатын Хубэй провинциясының губернаторы Ли Дяньсюньмен ресми кездесу өткізді. Кездесуде екі өңір арасындағы инвестициялық, сауда-экономикалық және мәдени-гуманитарлық байланыстарды жаңа деңгейге көтеру, бірлескен жобаларды іске асыру және ұзақ мерзімді серіктестікті нығайту мәселелері жан-жақты талқыланды.

Хубэй – Қытайдың ең қуатты индустриялық аймақтарының бірі

Кездесудің маңызын арттырып отырған негізгі факторлардың бірі – Хубэй провинциясының экономикалық әлеуеті.

Хубэй Қытайдың орталық бөлігінде орналасқан және елдің стратегиялық маңызы бар өндірістік аймақтарының бірі саналады.

Провинцияда 60 миллионнан астам халық тұрады.

Әкімшілік орталығы – Ухань қаласы, ол Қытайдың ең ірі өнеркәсіптік, ғылыми және көлік-логистикалық орталықтарының қатарына кіреді.

Ухань бүгінде:

• автомобиль өндірісі;

• металлургия;

• химия өнеркәсібі;

• фармацевтика;

• электроника;

• жоғары технология;

• биотехнология;

• оптикалық техника өндірісі бойынша Қытайдағы жетекші қалалардың бірі.

Сонымен қатар Ухань әлемдегі ең ірі теміржол логистикалық тораптарының қатарына енеді.

Бұл өңір арқылы Қытайдан Еуропа елдеріне бағытталған халықаралық жүк пойыздарының басым бөлігі өтеді.

Сарапшылардың айтуынша, дәл осы логистикалық мүмкіндіктер Түркістан облысы үшін де үлкен маңызға ие.

«Бір белдеу, бір жол» бастамасы жаңа мүмкіндіктер ашады

Кездесу барысында Хубэй провинциясының губернаторы Ли Дяньсюнь екі өңір арасындағы әріптестікті кеңейтуге дайын екенін жеткізді.

Оның айтуынша, бүгінде Қазақстан мен Қытай арасындағы достық қарым-қатынас тұрақты дамып келеді.

Сондықтан ендігі мақсат – бұл байланысты нақты экономикалық жобалар арқылы нығайту.

– Біз Қазақстанмен қалыптасқан достық қарым-қатынасты жоғары бағалаймыз. «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясында сауда-экономикалық байланыстарды нығайтып, инвестициялық жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға мүдделіміз. Сонымен қатар ғылым, білім беру, мәдениет және логистика бағыттарындағы өзара ықпалдастықты кеңейтуге дайынбыз. Түркістан өңірі Қытай мен Еуропаны байланыстыратын маңызды логистикалық көпір бола алады, – деді Ли Дяньсюнь.

Түркістан халықаралық инвестициялық орталыққа айналып келеді

Өз кезегінде Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров соңғы жылдары өңірде инвестициялық климаттың айтарлықтай жақсарғанын айтты.

Өңірде жаңа индустриялық аймақтар құрылып, арнайы экономикалық аймақтар жұмыс істеп жатыр.

Инвесторларға инфрақұрылым дайындалып, мемлекеттік қолдау тетіктері ұсынылуда.

Облыс басшысы мұның барлығы шетелдік капиталды тартуға оң әсер етіп отырғанын атап өтті.

– Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық әріптестік мемлекет басшыларының тұрақты әрі сенімді диалогының арқасында жаңа деңгейге көтерілді. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев пен Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпин өткізген нәтижелі кездесулер екіжақты ынтымақтастықтың берік негізін қалыптастырды. Президентіміз мемлекеттеріміз арасындағы қарым-қатынастың достық пен стратегиялық серіктестіктің екінші «Алтын отыз жылдығына» қадам басқанын ерекше атап өтті. Осы бағытта Түркістан облысы мен Хубэй провинциясы арасындағы өңіраралық ынтымақтастықты одан әрі дамытуға толық мүмкіндік бар, – деді Нұралхан Көшеров.

Өнеркәсіп саласында жаңа жобалар талқыланды

Кездесу барысында өнеркәсіптік кооперация мәселесіне ерекше көңіл бөлінді.

Түркістан облысында бүгінде тоқыма өндірісі, ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, құрылыс материалдары, машина жасау және жеңіл өнеркәсіп бағытындағы ондаған инвестициялық жобалар жүзеге асырылып жатыр.

Хубэй провинциясының тәжірибесі осы салаларды одан әрі дамытуға мүмкіндік береді.

Әсіресе:

• жоғары технологиялық өндіріс;

• машина жасау;

• химия өнеркәсібі;

• фармацевтика;

• өндірісті цифрландыру;

• автоматтандыру жүйелерін енгізу бағыттарында әріптестік орнатуға қызығушылық жоғары.

Ауыл шаруашылығында жаңа технология енгізіледі

Түркістан облысы ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру бойынша Қазақстандағы көшбасшы өңір саналады.

Ал Қытай соңғы жылдары агротехнологияларды дамытуда әлемдегі ең озық мемлекеттердің біріне айналды.

Сондықтан тараптар:

• су үнемдеу технологиялары;

• ақылды егіншілік;

• жоғары өнімді тұқымдар;

• жылыжай кешендері;

• ауыл шаруашылығы техникасын жаңғырту;

• өнімді терең өңдеу бағыттарын дамыту мәселелерін талқылады.

Бұл жобалар өңірдегі ауыл шаруашылығының өнімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Логистика – ынтымақтастықтың басты бағыты

Кездесуде көлік және логистика мәселесі де кеңінен сөз болды.

Түркістан облысы халықаралық көлік дәліздерінің бойында орналасқан.

Соның ішінде әлемдік маңызы бар «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық автодәлізі өңір арқылы өтеді.

Бұл бағыт Қытайдан Еуропаға жүк жеткізу уақытын бірнеше есеге қысқартады.

Мамандардың пікірінше, Түркістан облысы болашақта Орталық Азиядағы ірі логистикалық орталықтардың біріне айналуы мүмкін.

Туризм саласындағы ынтымақтастық күшейеді

Түркістан бүгінде Қазақстандағы ең ірі рухани және туристік орталықтардың бірі.

Кездесу барысында өңірдің туристік әлеуеті де таныстырылды.

Облыс әкімі Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мәдени мұралар тізіміне енгізілгенін атап өтті.

Соңғы жылдары Түркістанда:

• жаңа қонақ үйлер;

• туристік кешендер;

• этноауылдар;

• мәдени орталықтар;

• ойын-сауық орындары;

• халықаралық әуежай пайдалануға берілді.

Бұл өз кезегінде шетелдік туристер санын арттыруға мүмкіндік беріп отыр.

Қытай туристері соңғы жылдары Қазақстанға қызығушылық танытып келеді.

Сарапшылардың айтуынша, Хубэй провинциясымен әріптестік қытайлық туристер ағынын көбейтуге де ықпал етуі мүмкін.

Білім мен ғылым саласындағы байланыс кеңейеді

Кездесуде білім беру және ғылым мәселелері де қозғалды.

Хубэй Қытайдағы ең ірі университеттік өңірлердің бірі саналады.

Ухань қаласының өзінде ондаған жетекші университет орналасқан.

Тараптар:

• студенттер алмасу;

• ғылыми жобалар;

• академиялық зерттеулер;

• инновациялық технологиялар бағытындағы ынтымақтастықты дамытуға келісті.

Денсаулық сақтау саласы да назардан тыс қалмады

Кездесуде медицина саласындағы тәжірибе алмасу мәселелері де көтерілді.

Қытай соңғы жылдары жоғары технологиялық медицина, цифрлық денсаулық сақтау және биотехнология бағытында әлемдік көшбасшылардың қатарына қосылды.

Осы тәжірибені Түркістан облысында қолдану мүмкіндіктері қарастырылды.

Қытай капиталымен 17 жоба жүзеге асырылып жатыр

Бүгінде Түркістан облысында Қытай капиталының қатысуымен жалпы құны 148 млрд теңгені құрайтын 17 инвестициялық жоба іске асырылуда.

Бұл жобалар:

• өндіріс;

• ауыл шаруашылығы;

• құрылыс материалдары;

• тоқыма өнеркәсібі;

• қайта өңдеу;

• инфрақұрылым бағыттарын қамтиды.

Жобалардың іске асуы жүздеген жаңа жұмыс орнының ашылуына мүмкіндік береді.

Бауырластық туралы келісім нақты нәтиже бере бастады

Айта кетейік, Түркістан облысы мен Хубэй провинциясы арасындағы бауырластық туралы келісімге 2024 жылықол қойылған болатын.

Кейін бұл құжат Астанада өткен Орталық Азия – Қытай саммиті аясында ресми бекітіліп, екі өңір арасындағы ынтымақтастықтың жол картасы қабылданды.

Содан бері тараптар нақты жобаларды іске асыруға кірісті.

Өңіраралық әріптестік экономиканы күшейтеді

Сарапшылардың пікірінше, қазіргі кезеңде өңіраралық ынтымақтастықтың рөлі артып келеді.

Мұндай байланыстар инвестиция тартуға, технология алмасуға, экспортты көбейтуге және жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік береді.

Түркістан облысы үшін Хубэй секілді экономикалық әлеуеті жоғары провинциямен әріптестік өңірдің халықаралық беделін күшейтіп қана қоймай, өндіріс, логистика, туризм және жоғары технология салаларының дамуына да тың серпін береді.

Кездесу қорытындысында тараптар екі өңір арасындағы әріптестікті одан әрі кеңейтуге, жаңа инвестициялық жобаларды бірлесіп жүзеге асыруға және өзара тиімді ынтымақтастықты ұзақ мерзімді негізде жалғастыруға дайын екендіктерін растады.