Түркістанда экологиялық мәдениет жаңа деңгейге көтерілуде: «Таза Қазақстан» бастамасы өңір табиғатын қорғауға серпін берді

Қоршаған ортаны қорғау бүгінде бүкіл әлем үшін ең өзекті мәселелердің біріне айналды. Климаттың өзгеруі, су ресурстарының азаюы, ауа сапасының нашарлауы, тұрмыстық қалдықтардың көбеюі мен табиғи экожүйелердің бұзылуы адамзат алдында жаңа сын-қатерлер туғызуда. Сондықтан көптеген мемлекет экологиялық қауіпсіздікті ұлттық саясаттың маңызды бағыты ретінде қарастырып келеді. Қазақстан да бұл үдерістен шет қалған жоқ. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асып жатқан «Таза Қазақстан» республикалық бағдарламасы қоршаған ортаны қорғауға ғана емес, қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған маңызды бастамаға айналды. Бұл бағыттағы жұмыстар Түркістан облысында да жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Табиғатты қорғау, көгалдандыру, тазалықты сақтау және тұрғындардың экологиялық жауапкершілігін арттыру бағытында өңірде ауқымды жобалар қолға алынған, деп хабарлайды Sadaq.kz.

Табиғат – келешек ұрпаққа аманат

Жыл сайын 5 маусымда бүкіл әлемде Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні аталып өтеді.

Бұл күнді Біріккен Ұлттар Ұйымы 1972 жылы адам мен табиғат арасындағы үйлесімді сақтауға бағытталған халықаралық бастама ретінде бекіткен болатын.

Бүгінде бұл дата әлемнің жүзден астам елінде кең көлемде атап өтіледі.

Қазақстанда да экологиялық мәдениетті қалыптастыруға ерекше көңіл бөлініп келеді.

Осыған орай Түркістан қаласындағы «Парасат» саябағында Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күніне арналған салтанатты іс-шара ұйымдастырылды.

Жиынға Түркістан облысы әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбеков, облыстық мәслихат депутаттары, экологтар, еріктілер, жастар ұйымдары және тұрғындар қатысты.

Экология – әр азаматтың жауапкершілігі

Салтанатты шара барысында облыс әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбеков қоршаған ортаны қорғау мәселесі әрбір азаматтың өмірімен тікелей байланысты екенін атап өтті.

Оның айтуынша, табиғатты сақтау тек мемлекеттік мекемелердің емес, бүкіл қоғамның ортақ міндетіне айналуы қажет.

– Баршаңызды 5 маусым – Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күнімен шын жүректен құттықтаймын! Табиғат – ата-бабамыздан мирас болып қалған баға жетпес байлық, келер ұрпаққа аманат етіп табыстайтын асыл қазынамыз. Оны қорғау, сақтау және табиғи байлықтарымызды ұқыпты пайдалану – баршамыздың ортақ міндетіміз. «Бұлақ көрсең – көзін аш», «Бір тал кессең, он тал ек» деген нақыл сөздердің өзінде халқымыздың табиғатқа деген ерекше құрметі жатыр. Бүгінде Мемлекет басшысының бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» бағдарламасы қоғам өмірінің маңызды бөлігіне айналуы тиіс, – деді ол.

Табиғатты қорғау – ұлттық құндылық

Қазақ халқы табиғатты ежелден ерекше қастерлеген.

Халық даналығында табиғатқа жанашырлықты дәріптейтін көптеген мақал-мәтел сақталған.

Мысалы:

• «Бұлақ көрсең – көзін аш»;

• «Бір тал кессең, он тал ек»;

• «Жер – ана, ел – бала».

Бұл нақылдардың барлығы табиғат пен адам өмірінің ажырамас байланысын көрсетеді.

Бүгінде осы құндылықтарды жаңғырту – экологиялық тәрбиенің маңызды бөлігіне айналып отыр.

«Таза Қазақстан» – бір реттік акция емес

Соңғы жылдары елімізде жүзеге асып жатқан «Таза Қазақстан» бағдарламасы халық арасында үлкен қолдау тапты.

Бағдарламаның басты мақсаты:

• көшелерді тазалау ғана емес;

• тұрғындардың табиғатқа деген көзқарасын өзгерту;

• экологиялық мәдениетті қалыптастыру;

• тұрмыстық қалдықтарды азайту;

• көгалдандыру жұмыстарын күшейту;

• қоғамдық орындардың тазалығын сақтау.

Мамандардың айтуынша, экологиялық мәдениет қалыптасқан қоғамда қоршаған ортаға келетін зиян айтарлықтай азаяды.

Түркістанда экологиялық жұмыстар тұрақты жүргізілуде

Облыста бүгінде тазалық шаралары тек мерекелік күндермен шектелмейді.

Жыл бойы:

• ағаш отырғызу;

• саябақтарды күтіп ұстау;

• өзен-көлдерді тазалау;

• заңсыз қоқыс орындарын жою;

• көшелерді абаттандыру;

• санитарлық тазалық жұмыстары тұрақты жүргізіледі.

Өңірдің барлық аудан-қалаларында экологиялық акциялар ұйымдастырылып келеді.

Мыңдаған тұрғын тазалық жұмыстарына қатысты

Қоршаған ортаны қорғау күніне арналған шара барысында «Парасат» саябағында:

• ағаштарды әктеу;

• қоршауларды сырлау;

• санитарлық тазалық жүргізу;

• көгалдарды күтіп-баптау жұмыстары ұйымдастырылды.

Іс-шараға 500-ге жуық адам қатысты.

Нәтижесінде саябақ аумағынан 2 тоннаға жуық қоқыс шығарылды.

Мұндай шаралар тұрғындардың табиғатқа деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған.

Волонтерлердің үлесі ерекше

Экологиялық бастамаларға жастар белсенді араласып келеді.

Түркістан облысында жұмыс істейтін еріктілер ұйымдары:

• ағаш отырғызу;

• өзен жағалауларын тазалау;

• пластик қалдықтарды жинау;

• тұрғындарға түсіндіру жұмыстарын жүргізу бағытында тұрақты еңбек етіп келеді.

Сарапшылардың пікірінше, жастардың экологиялық қозғалысқа қатысуы қоғамдағы табиғатқа деген көзқарастың өзгеруіне оң әсер етеді.

Табиғатты қорғау – денсаулықты қорғау

Экологтардың айтуынша, қоршаған ортаның тазалығы адам денсаулығына тікелей әсер етеді.

Ластанған ауа:

• тыныс алу ауруларын;

• аллергияны;

• жүрек-қан тамырлары сырқаттарын көбейтеді.

Ал лас су жұқпалы аурулардың таралу қаупін арттырады.

Сондықтан қоршаған ортаны қорғау тек табиғатты емес, халық денсаулығын қорғаудың да маңызды тетігі болып саналады.

Климаттың өзгеруі жаңа талап қойып отыр

Соңғы жылдары климаттың өзгеруі Қазақстанға да әсер ете бастады.

Мамандар:

• құрғақшылықтың жиілеуі;

• су тапшылығы;

• ауа температурасының көтерілуі;

• шаңды дауылдардың көбеюі;

• жасыл желектің азаюы сияқты мәселелердің өзектілігі артқанын айтады.

Осындай жағдайда ағаш отырғызу мен табиғатты қорғаудың маңызы бұрынғыдан да арта түсті.

Түркістанда көгалдандыру жұмыстары күшейді

Соңғы жылдары Түркістан облысында жасыл аймақтарды көбейтуге ерекше назар аударылып келеді.

Өңірде:

• жаңа саябақтар;

• гүлзарлар;

• аллеялар;

• жасыл белдеулер көбейіп келеді.

Бұл жұмыстар қалалардың микроклиматын жақсартып қана қоймай, тұрғындардың өмір сүру сапасына да оң әсер етеді.

Тазалық марафоны нақты нәтиже берді

Жақында өткен облыстық Тазалық марафоны экологиялық мәдениетті қалыптастырудағы маңызды шаралардың бірі болды.

Марафонға:

• 19 мыңнан астам тұрғын;

• мыңдаған ерікті;

• мемлекеттік мекеме қызметкерлері;

• қоғамдық ұйымдар қатысты.

Тазалық жұмыстарына 6295 арнайы техника жұмылдырылды.

Нәтижесінде:

• 490 гектар аумақ толық тазартылды;

• 246 тонна қоқыс шығарылды.

Бұл көрсеткіш тұрғындардың экологиялық бастамаларға белсенді қатыса бастағанын көрсетеді.

Экологиялық мәдениет мектептен басталады

Мамандардың айтуынша, табиғатты қорғау мәдениеті ең алдымен отбасы мен мектепте қалыптасады.

Сондықтан өңірдегі білім беру ұйымдарында:

• экологиялық сабақтар;

• сенбіліктер;

• ағаш отырғызу акциялары;

• табиғатты қорғау тақырыбындағы байқаулар тұрақты өткізіледі.

Бұл балалардың табиғатқа деген сүйіспеншілігін арттыруға мүмкіндік береді.

Экология – тұрақты дамудың негізі

Қазіргі таңда әлемде экономикалық даму экологиялық қауіпсіздікпен қатар қарастырылады.

Инвестиция тарту, туризмді дамыту, ауыл шаруашылығын өркендету сияқты бағыттардың барлығы таза қоршаған ортамен тығыз байланысты.

Таза әрі жасыл өңір туристер үшін де тартымды болады.

Сонымен бірге инвесторлар экологиялық талаптар сақталған өңірлерге көбірек қызығушылық танытады.

Табиғатты қорғау – ортақ міндет

Сарапшылардың пікірінше, қоршаған ортаны қорғау тек бір күндік сенбілікпен немесе бір акциямен шектелмеуі тиіс.

Экологиялық мәдениет әр адамның күнделікті өмір салтына айналғанда ғана нақты нәтиже болады.

Қоқысты сұрыптау, ағаш отырғызу, суды үнемдеу, табиғатты ластамау және қоғамдық орындардың тазалығын сақтау – қоршаған ортаны қорғаудың ең тиімді жолдарының бірі.

Осы тұрғыдан алғанда Түркістан облысында қолға алынған экологиялық бастамалар өңірдің табиғи әлеуетін сақтап, тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға және келер ұрпаққа таза табиғат қалдыруға бағытталған маңызды жұмыстардың бірі болып саналады.