Қазақстан мен Өзбекстан ынтымақтастығы жаңа кезеңге өтті: Түркістан мен Ташкент облыстары стратегиялық әріптестікті күшейтуде

Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы қарым-қатынас соңғы жылдары жаңа сапалық деңгейге көтерілді. Мемлекет басшылары Қасым-Жомарт Тоқаев пен Шавкат Мирзиёев қалыптастырған өзара сенімге негізделген саясаттың арқасында екі ел арасындағы экономикалық, инвестициялық, сауда, көлік, логистика, туризм, білім және мәдениет салаларындағы байланыстар қарқынды дамып келеді. Сарапшылардың пікірінше, бүгінде Қазақстан мен Өзбекстан тек көрші мемлекеттер ғана емес, Орталық Азиядағы тұрақтылық пен экономикалық өсімнің негізгі драйверлеріне айналып отыр. Осы саясаттың маңызды бағыттарының бірі – өңіраралық ынтымақтастықты дамыту. Себебі екі ел арасындағы сауда көлемінің артуы, жаңа инвестициялық жобалардың іске қосылуы мен кәсіпкерлер арасындағы байланыстардың нығаюы көбіне өңірлердің өзара ықпалдастығына тікелей байланысты. Осы бағыттағы жұмыстардың нақты көрінісі ретінде Түркістан облысы мен Ташкент облысы арасындағы байланыс ерекше қарқын алып келеді, деп хабарлайды Sadaq.kz.

Президент тапсырмасына сәйкес өңіраралық байланыстарды нығайту мақсатында Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Өзбекстан Республикасының Ташкент облысының әкімі Зойир Мирзаевпен бауырластық туралы меморандумға қол қойды.

Бұл құжат екі өңір арасындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруге бағытталған маңызды келісімдердің бірі саналады.

Бауырлас халықтарды байланыстыратын жаңа кезең

Қазақстан мен Өзбекстан ғасырлар бойы ортақ тарихы, мәдениеті, тілі, салт-дәстүрі мен рухани құндылықтары арқылы байланысып келеді.

Қазақ пен өзбек халықтарының қарым-қатынасы тек көршілік деңгейінде емес, ортақ өркениеттік кеңістіктің ажырамас бөлігі ретінде қалыптасқан.

Соңғы жылдары екі мемлекет басшыларының тұрақты кездесулері нәтижесінде бұл байланыстар жаңа мазмұнға ие болды.

Сарапшылардың айтуынша, қазіргі таңда Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы әріптестік Орталық Азиядағы ең табысты интеграциялық үлгілердің біріне айналып келеді.

Түркістан мен Ташкент – стратегиялық өңірлер

Түркістан облысы мен Ташкент облысы экономикалық әлеуеті жоғары өңірлердің қатарына жатады.

Екі аймақтың да негізгі артықшылықтары:

• ауыл шаруашылығы;

• өнеркәсіп;

• логистика;

• туризм;

• сауда;

• көлік инфрақұрылымы;

• инвестициялық тартымдылық.

Тараптар дәл осы салаларды бірлесіп дамытуға уағдаласты.

Сонымен қатар кәсіпкерлер үшін қолайлы орта қалыптастыру, жаңа өндірістер ашу және өңіраралық кооперацияны кеңейту мәселелері де негізгі басымдықтардың бірі ретінде белгіленді.

Президент тапсырмасы кезең-кезеңімен орындалуда

Облыс әкімі Нұралхан Көшеров форумның маңызына тоқталып, Мемлекет басшысының өңіраралық байланысты дамыту жөніндегі тапсырмалары нақты нәтижесін беріп жатқанын айтты.

– Форумның маңызы зор. Президентіміздің тапсырмасына сәйкес өңірлер арасындағы ынтымақтастық пен өзара байланыс жылдан жылға нығайып келеді. Бүгінгі форум аясында мемлекет тарапынан бес меморандумға қол қойылды. Сонымен қатар бизнес өкілдері арасында алты меморандум жасалды. Бұл келісімдер алдағы уақытта өз нәтижесін беріп, өзара тиімді серіктестікті дамытуға үлкен серпін береді. «Біз бауырлас елміз, бірге дамуымыз керек», – деген Президент екі халық арасындағы достық пен ынтымақтастықтың маңызын ерекше атап өтті. Қазақ пен өзбек – тарихы, тілі, мәдениеті мен дәстүрі жақын халықтар. Сондықтан біз үшін барлық саладағы байланыс маңызды: экономика, сауда, білім, мәдениет, туризм және жастар ынтымақтастығы, – деді облыс әкімі.

«Шекарасыз ынтымақтастық» форумы өтті

Түркістан және Ташкент облыстарының екі жүзге жуық кәсіпкері қатысқан «Шекарасыз ынтымақтастық»бизнес-форумы өңірлік әріптестікті нығайтудың маңызды алаңына айналды.

Форум барысында:

• инвестициялық жобалар таныстырылды;

• жаңа өндірістерді іске қосу мәселелері қаралды;

• экспорт көлемін арттыру жолдары талқыланды;

• кәсіпкерлер арасында тікелей байланыс орнатылды.

Сонымен бірге Түркістан облысының Жетісай, Қазығұрт, Сауран және Сарыағаш аудандары Ташкент облысының бірқатар аудандарымен бауырластық туралы меморандумдарға қол қойды.

G2B форматындағы кездесулер өтті

Форум аясында облыс әкімі Нұралхан Көшеров өзбекстандық кәсіпкерлермен G2B форматындағы жеке кездесулер өткізді.

Кездесулер барысында:

• жаңа өндірістер салу;

• ауыл шаруашылығын дамыту;

• өнеркәсіп жобаларын іске асыру;

• инвестиция тарту;

• экспорттық өнім өндіру мәселелері қаралды.

Көптеген инвестор Түркістан облысының өндірістік әлеуетіне қызығушылық танытты.

Жалпы құны 19,3 миллион доллар болатын келісімдер жасалды

Форум қорытындысында жалпы көлемі 19,3 миллион АҚШ долларын құрайтын бірнеше маңызды меморандумға қол қойылды.

Бұл келісімдер ауыл шаруашылығы, химия өнеркәсібі, азық-түлік өндірісі және қайта өңдеу салаларын қамтиды.

«Қазкрахмал» Өзбекстан нарығына өнім шығарады

Ең ірі келісімдердің бірі «Қазкрахмал» ЖШС мен Өзбекстанның Right to Win компаниясы арасында жасалды.

Келісімнің құны – 5 миллион АҚШ доллары.

Жоба аясында:

• жүгеріден алынатын крахмал;

• сірне өнімдері

Өзбекстанға экспортталатын болады.

Сарапшылар мұндай жобалар Қазақстандағы агроөнеркәсіптің экспорттық әлеуетін күшейтетінін айтады.

Балық шаруашылығында жаңа мүмкіндік

«СПК Хамит» ЖШС Өзбекстанның Bekbrend компаниясымен 250 мың долларлық меморандумға қол қойды.

Осы келісім бойынша Түркістан облысына:

• тауарлы балық;

• балық шабақтары

тұрақты түрде жеткізілмек.

Бұл жоба өңірдегі аквамәдениетті дамытуға мүмкіндік береді.

Ет өндірісі жаңғыртылады

«Мясные продукция Туркестан» ЖШС Өзбекстанның Xolima Shuhratu компаниясымен 1 миллион долларлықкелісімге келді.

Жоба аясында:

• сервистік мал сою бекеті;

• ет өңдеу цехына арналған заманауи жабдықтар

сатып алынады.

Бұл ет өнімдерінің сапасын арттырып, экспорт көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Минералды тыңайтқыш шығаратын зауыт салынады

Қазығұрт ауданы әкімдігі Imperial Nova Chemical компаниясымен 5 миллион долларлық меморандумға қол қойды.

Инвестор аудан аумағында минералды тыңайтқыш өндіретін зауыт салуды жоспарлап отыр.

Мұндай кәсіпорындар ауыл шаруашылығына қажетті өнімді жергілікті жерде өндіруге мүмкіндік береді.

Химия өнеркәсібі дамиды

Тағы бір маңызды келісім Imputus Nova Chemicals және СП ООО Zhongtian Chemical компаниялары арасында жасалды.

Жобаның құны – 8 миллион доллар.

Кәсіпорын:

• қазба байлықтарды өңдеуге арналған химиялық өнімдер өндіреді.

Бұл жоба өнеркәсіптік өндірісті әртараптандыруға ықпал етеді.

Қазақстан мен Өзбекстан саудасы тұрақты өсіп келеді

Экономистердің айтуынша, соңғы жылдары екі ел арасындағы сауда көлемі тұрақты түрде ұлғайып келеді.

Қазақстан Өзбекстанға:

• астық;

• ұн;

• металл өнімдері;

• мұнай өнімдері;

• химия өнімдері;

• азық-түлік экспорттайды.

Ал Өзбекстаннан:

• тоқыма өнімдері;

• жеміс-көкөніс;

• құрылыс материалдары;

• тұрмыстық тауарлар жеткізіледі.

Бұл өзара толықтырушы экономика қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Туризм саласындағы мүмкіндік артып келеді

Түркістан мен Ташкент тарихи-мәдени туризмнің маңызды орталықтары саналады.

Екі өңірді:

• Қожа Ахмет Ясауи кесенесі;

• Самарқанд;

• Бұқара;

• Ташкент;

• көне Ұлы Жібек жолының бағыттары байланыстырады.

Сарапшылар болашақта бірлескен туристік маршруттар әзірленсе, екі елдің туризм саласы бұдан да жоғары деңгейге көтерілетінін айтады.

Логистикадағы тиімді әріптестік

Қазақстан мен Өзбекстан Еуразиядағы маңызды көлік дәліздерінің бойында орналасқан.

Сондықтан:

• теміржол;

• автомобиль жолдары;

• логистикалық орталықтар;

• қойма инфрақұрылымы

бойынша ортақ жобаларды дамыту экономикалық тиімділікті арттыра алады.

Инвестиция – өңір дамуының басты тетігі

Мамандардың пікірінше, мұндай меморандумдар қағаз жүзіндегі келісім ғана емес.

Олар:

• жаңа зауыттардың ашылуына;

• жаңа жұмыс орындарының құрылуына;

• экспорттың артуына;

• салық түсімдерінің көбеюіне;

• жаңа технологиялардың келуіне мүмкіндік береді.

Әсіресе шекаралас өңірлер үшін мұндай әріптестіктің маңызы өте жоғары.

Ортақ мақсат – тұрақты даму

Сарапшылардың бағалауынша, Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы стратегиялық серіктестіктің күшеюі тек екі мемлекет үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азияның экономикалық тұрақтылығына оң әсер етеді.

Ал Түркістан облысы мен Ташкент облысы арасындағы жаңа келісімдер инвестиция тартуға, өндірісті дамытуға, туризмді ілгерілетуге, кәсіпкерлікті қолдауға және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған ұзақмерзімді бастамалардың берік негізіне айналмақ.